Nguyên liệu còn bám trong thùng, quanh trục hoặc tại cửa xả có thể làm tăng thời gian vệ sinh ở lần tiếp theo và gây lẫn mùi, màu hoặc thành phần giữa hai công thức. Điều này đặc biệt quan trọng với cơ sở thực phẩm thường xuyên thay đổi sản phẩm trong cùng một ngày.
Một quy trình vệ sinh tốt cần bắt đầu từ thiết kế máy và được thực hiện ngay sau khi kết thúc sản xuất. Với các dòng máy trộn nằm ngang bằng inox, người vận hành cần chú ý thùng, cánh, hai đầu trục, nắp và cửa xả thay vì chỉ lau phần bề mặt dễ nhìn thấy.
Ngắt nguồn điện trước khi vệ sinh
Bước đầu tiên là dừng máy hoàn toàn và cô lập nguồn năng lượng trước khi tiếp cận vùng cánh. Không vệ sinh bằng tay khi thiết bị vẫn có khả năng khởi động ngoài ý muốn.
Nguyên tắc này cần được đưa vào SOP và áp dụng cho mọi nhân viên vận hành, kể cả khi chỉ xử lý một lượng nhỏ nguyên liệu còn bám.
Lấy hết nguyên liệu còn lại khỏi thùng
Cần xả hết thành phẩm trước khi bắt đầu làm sạch. Phần nguyên liệu tập trung tại đáy, quanh cửa xả và hai đầu thùng nên được kiểm tra kỹ vì đây là các vùng dễ bị bỏ sót.
Với bột khô, có thể ưu tiên phương án thu gom khô phù hợp trước khi dùng nước nếu quy trình sản phẩm cho phép. Điều này giúp giảm lượng bột biến thành lớp bám nhão.
Làm sạch cánh và khu vực trục
Cánh trộn là bộ phận tiếp xúc trực tiếp và có nhiều bề mặt khuất hơn thành thùng. Người vệ sinh cần kiểm tra cả mặt trước, mặt sau, điểm liên kết và vùng gần trục.
Đối với các cấu hình như máy trộn nằm ngang 50kg, quy trình nên được chuẩn hóa để nhân viên không bỏ sót khu vực cửa xả và hai đầu thùng khi sản xuất liên tục.
Chọn phương pháp vệ sinh theo loại nguyên liệu
Không phải sản phẩm nào cũng cần cùng một quy trình. Bột khô, gia vị có màu, nguyên liệu dầu mỡ và hỗn hợp dẻo tạo các dạng bám khác nhau.
- Loại bỏ phần nguyên liệu thừa trước.
- Dùng dụng cụ không gây hư hại bề mặt inox.
- Chọn hóa chất phù hợp quy trình thực phẩm nếu cần.
- Làm sạch các góc, cánh và cửa xả.
- Tráng hoặc lau lại theo SOP.
- Để bề mặt khô trước mẻ tiếp theo khi quy trình yêu cầu.
Không bỏ qua việc kiểm tra sau vệ sinh
Máy nhìn sạch từ phía trên chưa có nghĩa toàn bộ vùng tiếp xúc đã sạch. Cần soi kiểm tra đáy thùng, mặt dưới cánh, đầu trục và cửa xả.
Nếu xưởng đổi từ sản phẩm có mùi mạnh sang sản phẩm nhẹ mùi, tiêu chuẩn kiểm tra nên nghiêm ngặt hơn để hạn chế nhiễm chéo cảm quan.
Vệ sinh tốt bắt đầu từ chọn đúng cấu hình máy
Nếu cơ sở phải đổi công thức nhiều lần trong ngày, khả năng tiếp cận để vệ sinh cần được tính ngay khi đặt máy. Cửa mở, hình dạng cánh và cách bố trí xả có thể ảnh hưởng đáng kể đến thời gian làm sạch.
Trước khi mua máy mới, bài chọn cánh ribbon hoặc mái chèo cũng giúp doanh nghiệp cân nhắc giữa hiệu quả trộn và khả năng vệ sinh.
Câu hỏi thường gặp
Có nên xịt nước trực tiếp vào toàn bộ máy?
Không nên mặc định. Phải tránh làm nước ảnh hưởng tới motor, tủ điện và các bộ phận không được thiết kế để tiếp xúc trực tiếp với nước.
Khi nào cần vệ sinh máy?
Nên vệ sinh theo SOP sau sản xuất, khi đổi công thức và đặc biệt khi chuyển giữa các sản phẩm có màu, mùi hoặc thành phần khác nhau.
Inox 304 có phải không cần bảo dưỡng không?
Không. Vật liệu inox vẫn cần vệ sinh, giữ khô phù hợp và kiểm tra định kỳ các chi tiết cơ khí, mối nối và khu vực tiếp xúc nguyên liệu.
Kết luận
Vệ sinh máy trộn nằm ngang không nên chỉ là công đoạn làm đẹp thiết bị. Đây là một phần của quy trình kiểm soát sản xuất, giúp hạn chế tồn lưu nguyên liệu, giảm lẫn chéo và duy trì điều kiện vận hành ổn định giữa các mẻ.
